• DOLAR
  • EURO
  • ALTIN
  • BIST
Niyetinin önüne geçen paylaşımlar

Niyetinin önüne geçen paylaşımlar

Umarım birçoğunuz izlememiştir. Geçtiğimiz cumartesi günü toplumsal medyada iki farklı kentteki iki intihara dair görüntüler dolaşmaya başladı …

Umarım birçoğunuz izlememiştir. Geçtiğimiz cumartesi günü toplumsal medyada iki farklı kentteki iki intihara dair görüntüler dolaşmaya başladı. Birisi intihar hareketinin tamamını, başkası de intiharın yaşandığı yeri gösteriyordu.

Bir insanın kendi hayatına son vermesi niyetine, bu kararı alım sürecine ve uygulamaya dair çözümleme yapabilecek yeterliliği kendimde göremem. İntihar sorunu başlı başına çok derin bir mevzu ve katiyetle yalnızca uzmanlarının ince eleyip sık dokuyarak seçtiği sözcüklerle açıklayabileceği bir mevzu. Benim söyleyebileceklerim lakin kelam konusu iki intihar hadisesine dair paylaşım yapma reflekslerine dair olabilir.
Şunu artık hepimiz ezberledik: Toplumsal ağlarda bir eşik bekçisi yok. Rastgele bir görsel yahut metin paylaşmak isterseniz Facebook, Twitter, Youtube, Instagram, Pinterest üzere çokça insanın takip ettiği ağlarda paylaşım yapmak büsbütün bu platformun üyesine kalmıştır. Elbette bu platformlar kimi içerikleri kaldırmak yahut hassas içeriklere dair ihtarlar yapmak üzere fonksiyonlara sahip fakat ne kadar işe yaradığı yahut platformların yanlışsız vakitte hakikat hamleyi yapıp yapmadığı da öbür tartışma konusu. Enformasyonun daha dar kanallardan aktığı, toplumsal ağ öncesi devir düşünüldüğünde ekseriyetle duyurulacak olay, haber pahası olan mevzu televizyonların ve gazetelerin değerlendirmesine doğaldı. Ülkü dünyada, haber pahası olan bir içeriğe ve nasıl paylaşılacağına kozmik gazetecilik prensipleri de göz önüne alınarak karar veriliyordu. Şimdiyse bu eşik aşılmış, kullanıcıların insafına kalmış durumdayız.

Her olayın nasıl haberleştirildiği ve duyurulduğu değerliyken intihar üzere çok daha hassas bir mevzuda, ne kadar detay verileceği, ne tıp bir görsel malzemeyle bu haberin geçileceği, haber metninin nasıl yazılacağı ince ince dokunurdu. Sanıyorum Türkiye’de bu korkuları taşıyan gazeteciler ve haber kuruluşları hâlâ varlığını eser ölçüde da olsa sürdürüyor. Örneğin bir insanın nasıl intihar ettiği ayrıntılarıyla anlatılmaz yahut intihar teşebbüsünün neden başarısızlıkla sonuçlandığı sebepleriyle sunulmaz. Kullanılacak fotoğraf ve görüntünün -kullanılırsa- nasıl kullanılacağı bile çok hassas bir terazi de tartılır. Bu uzun girizgahla altını çizmek istediğim nokta, intihar haberlerinin verilme hali, yani geniş kitlelere nasıl duyurulacağının aslında ne kadar büyük bir dikkat istediğidir.

Yazının başında bahsettiğim iki intihar hadisesine dair toplumsal ağlarda yayınlanan görüntüler 2 gün içinde kabaca 3 milyondan kereden fazla oynatılmış. Yani en optimist kestirimle iki görüntü da yüzbinlerce insanın önüne düştü ve muhtemelen çok büyük bir kısmı de yalnızca merak ettiği için izledi. Bu görüntüleri görenlerin içinde duygusal çöküntü yaşayan beşerler var mıdır, tahminen başlarında dönüp duran kimi fikirlerin fitilini ateşler mi, ne düşünürler, ne hissederler? İşte bu iki görüntüyü yayanların hiçbirinin bu türlü kederlerle hareket ettiğini sanmam. Keder yahut öfkeyle paylaştıkları görüntülerin sonuçlarının olabileceği akıllarına bile gelmez. Rastgele bir sorumluluk duymazlar. Bu kadar kesin konuşabiliyorum zira paylaşımlarından evvel bu türlü bir sorumlulukla, akıllarından bu türlü fikirler geçse paylaşmazlardı.

“Bir buhranla, tahminen de ıstırap ve öfkeyle görüntüleri paylaşıp ülkede olanları başka insanlara duyurmuşlar, kötü mı?” diyenler çıkabilir. Yanıtım kısa ve net; evet üzücü. Hem de çok üzücü. Tıpkı siber zorbalık, azap, şiddet, cinayet, türlü vahşet içeren paylaşımlarda olduğu üzere intihara dair paylaşımlar; paylaşımını yapanın elinden bir sefer çıktıktan sonra geri dönüşü olmayan sonuçlar doğurabilir. İşte tam da bu yüzden kötüdür.
Bu tıp paylaşımlar, yaşanan olayın vuruculuğunu, ciddiyetini artırmaz; sesin daha çok duyurulmasını sağlamaz. Saydığım hususlar, özünde zati her durumda ciddiye alınan, alınması gereken mevzulardır. Olaya husus şahısların haklarının ihlal edilmesinden tutun da toplumda yaratabileceği çöküntüye kadar birçok sonuç doğurabilir. Gerçek esasen olanca sertliğiyle önünüzde dururken onu, öbür insanlara ziyan verecek formda servis etmeye kimsenin hakkı yoktur. Bu tıp bir olaya dair yapılan paylaşımda mağdurun siz yahut bir yakınınız olduğunu düşündüğünüzde nasıl bir refleks göstereceğinizi iddia edebiliyorum.

İntihar anının yahut çabucak sonrasının açık seçik kaydedilip yayınlanması toplumda bir infial yaratmıyor ne yazık ki. Birkaç saatliğine TT oluyor, birkaç öfke, hüzün iletisi ve adalet talebi yazıldıktan sonra çoklukla unutuluyor. Unutuluyor derken toplumsal ağlardaki gündem yoğunluğunda art sıralara düşüyor demek istiyorum. Yoksa bu görüntüleri izleyen bireyler bunu kolay kolay unutamıyordur. Bu kadar olumsuz referanslar içeren paylaşımlar o denli yahut bu türlü birçok beşerde farkında olsa da olmasa da hasar bırakıyor. Herkesin duygusal açıdan yıprandığı ve zorlandığı bu salgın devrinde birçok insanın his durumunun ne kadar stabil olabileceği yahut dışarıdan gelen bu çeşit olumsuz bildirilerden ne kadar kolay etkilenebileceği de gayreti. Hele herkese açık bu ağlarda daha savunmasız yetişkinlerin ve çocukların olduğunu da unutmamak gerek.

Türkiye’de işlerin politik, ekonomik ve toplumsal manada ne kadar yolunda gitmediğine dair birçok beşerde oluşan kanaati ben de paylaşıyorum. Geçen haftaki bir kısıtlama gününde -mecburen- kağıt toplayan bir işçiye yazılan cezayı da bu hafta bir futbol maçında tribünleri dolduran birkaç bin kişiyi de herkes üzere ben de gördüm. Tam kapanmanın kimileri için özel partiler periyodunu başlattığını, kimileri için meskende taş kaynatma devri olduğunu ben de biliyorum. İntihar görüntülerini paylaşanların, ülkede işlerin ne kadar zıvanadan çıktığını haykırmak için yapmış olabileceğini de hesaba katıyorum. Salgınla birlikte derinleşen ve çok daha görünür olan toplumsal ve ekonomik krizin patladığı noktalardan biri olarak bu intihar hadiselerini duyurmak istediklerini varsayıyorum.

Paylaşımlarıyla kimsenin ruh sıhhatini bozmak istemediklerini, insanların bu problemlerden ve sonucu olarak yaşananlardan haberdar olmalarını istediklerine inanıyorum. Niyetleri düzgün de olsa yaptıkları paylaşımların, emelleriyle örtüştüğünü söylemek tekrar de mümkün değil.
Ülkedeki politik yanlışların insan hayatındaki sonucunu, yanlış bir sistemle yaymak ne yazık ki kimseyi gerçek bir noktaya taşımaz.

İnsanlara derinden tesir edebilecek hassas görsel ve görüntü gereçleri bir öfke yahut hüzün anında paylaşmak yerine güvendiğiniz gazetecilere, ajanslara, haber kuruluşlarına iletmeniz, aslında duyurmak için yapabilecekleriniz ortasında birinci tavsiyem olur. Bu yolu takip etmek, hiçbir olayı halının altına süpürmek manasına gelmez. Tekrar herkes istediği yansıyı yazıp, istediği mevzuyu tartışmaya açabilir. Yalnızca bunu nasıl yaptığınız, verdiğiniz bildirisi kökünden değiştirebilir. Gerçek toplumsal filtreleri, insanların muhakeme güçlerine dayanır.

Sosyal Medyada Paylaşın:

BİRDE BUNLARA BAKIN

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?

Yorum yazmak için giriş yapmalısın

  • ÇOK OKUNAN
  • YENİ
  • YORUM